Tá siopa Leabhar Breac ar oscailt mar is iondúil chun beartanna leabhar a sheoladh amach chuig ár léitheoirí ar an bpost.

Nessa Ní Shéaghdha

I­ mBaile ­Átha­ Cliath ­sa ­bhliain 1916 ­a­ saolaíodh ­Nessa­ Ní Shéaghdha. Ba ­sa­ Choláiste Ollscoile,­ Baile­ Atha­ Cliath,­ a fuair ­sí­ oideachas.­ Shaothraigh sí­ an ­léann­ ansin­ agus ­i­ Scoil an­ Léinn­ Cheiltigh,­ Institiúid Ard-Léinn­ Bhaile­ Átha­ Cliath, agus­ bhain ­cáil­ nach­ beag amach­ mar ­scoláire.­ Bhí­ sí pósta le ­David Doran.­ Ba ­sa bhliain­ 1993­ a ­cailleadh­ í.

Is í a chuir Agallamh na Seanórach in eagar (trí imleabhar, 1942-45). Ag tagairt don Agallamh dó is é a dúirt an tOllamh Máirtín Ó Murchú gur ‘léirigh an saothar sin go háirithe an tsith a bhí inti mar scoláire, an cumas a bhí inti leanúint don obair gan staonadh dá imigéiniúla an cuspóir; cumas riachtanach má tá an bhunobair atá fós de dhíth go mór orainn le cur i gcrích in aon chor; cumas nach bhfuil ar fáil go forleathan.’

‘Scoláire cumasach ó thús a bhí inti,' arsa an tOllamh Ó Murchú, 'scoláire nár lig don éagóir phearsanta, ná don leathcheal, í a chlaonadh riamh óna gairm . . . Maidir le comharthaí gradaim, ní raibh aon chaitheamh ina ndiaidh aici. Ach ar a shon sin, bhí teanntás gairmiúil inti mar scoláire: bhí sí deimhnitheach i gcónaí dá cuspóir, feasach faoi chaighdeáin, agus ar a soiléireacht faoina réimse cumais.’ 

Ag tagairt don Tóraiócht dó, dúirt an tOllamh Pádraig Ó Macháin, gurb í 'ba mhó a scrúdaigh agus a scag an scéal, agus a chuir leagan de ar fáil don bpobal agus don lucht léinn araon sa bhfichiú haois. Is go mall agus do réir a chéile athá sé ag rith le daoine inniubh chomh mór fé chomaoin is atháimíd ag Nessa agus ag an saothar go léir a d’fhág sí ina diaidh. I leataoibh ó shaothar mór fianaíochta eile ar chuir sí eagar air – Agallamh na Seanórach – is ea a d’oibrigh sí ar a heagrán de Tóraíocht Dhiarmada agus Gráinne.'

Nuair a chuireann iníon an Ard-Rí Diarmaid ó Duibhne faoi gheasa bíonn air rogha a dhéanamh idir a onóir mar laoch agus a dhílseacht d'Fhionn agus don Fhiann. Dá thoradh sin, teitheann an bheirt roimh dhíoltas Fhinn, cuirtear an tóir orthu, agus tugtar an léitheoir ar camchuairt trí dhomhan na fiannaíochta sa tour de force fiannaíochta seo ón 14ú hAois.

Tuilleadh